Uzyskanie odszkodowania gdy sprawca wypadku jest nieznany
Poszkodowani wypadkiem w przypadku nieustalenia sprawcy nie są pozostawieni sami sobie. Mogą oni bowiem skorzystać ze świadczeń wypłacanych przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, o ile okoliczności uzasadniają odpowiedzialność cywilną posiadacza pojazdu mechanicznego. Istnieją tutaj jednak pewne ograniczenia.
Charakter szkody
UFG zaspokaja roszczenie o naprawienie szkody:
- na osobie
- w mieniu, ale tylko kiedy równocześnie u któregokolwiek uczestnika zdarzenia nastąpiła śmierć, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, trwający dłużej niż 14 dni. W przypadku szkody w pojeździe mechanicznym świadczenie Funduszu podlega dodatkowo zmniejszeniu o kwotę stanowiącą równowartość 300 euro.
Okoliczności wyłączające
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych przewiduje kilka sytuacji, w których poszkodowany nie uzyska świadczenia:
- Kiedy poszkodowany na mieniu może zaspokoić roszczenie na podstawie umowy ubezpieczenia dobrowolnego. Wtedy UFG wyrównuje szkodę w części, w której nie może być zaspokojona, wraz z uwzględnieniem utraconych zniżek składki oraz prawa do zniżek składki.
- Kiedy szkody spowodowane są ruchem pojazdów mechanicznych zarejestrowanych za granicą. Jednak nie dotyczy to poszkodowanych obywateli polskich.
- Fundusz nie spełnia także świadczenia za szkody w mieniu i na osobie powstałe w związku z ruchem niezarejestrowanych pojazdów niewprowadzonych do ruchu.
Procedura uzyskania odszkodowania
Osoba występująca z roszczeniem, powinna przedstawić Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu posiadane dowody dotyczące zdarzenia i szkody oraz ułatwić mu ustalenie okoliczności zdarzenia i rozmiaru szkód, jak również udzielić pomocy w dochodzeniu przez UFG roszczeń przeciwko sprawcy szkody.
Uprawniony do odszkodowania zgłasza swoje roszczenia do Funduszu przez którykolwiek zakład ubezpieczeń wykonujący działalność ubezpieczeniową w zakresie obowiązkowego OC kierowców. Zakład ubezpieczeń nie może odmówić przyjęcia zgłoszenia szkody. Przeprowadza on następnie postępowanie w zakresie ustalenia zasadności i wysokości dochodzonych roszczeń i niezwłocznie przesyła zebraną dokumentację do Funduszu, powiadamiając o tym osobę zgłaszającą roszczenie.
Termin spełnienia świadczenia przez UFG
Fundusz jest obowiązany zaspokoić roszczenie w terminie 30 dni licząc od dnia otrzymania akt szkody od zakładu ubezpieczeń. W przypadku gdy wyjaśnienie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności Funduszu albo wysokości świadczenia było w tym terminie niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w terminie 14 dni od dnia wyjaśnienia tych okoliczności, z tym że bezsporna część świadczenia powinna być spełniona przez Fundusz w terminie trzydziestodniowym.
Sprawca nie jest bezkarny
Spełnienie świadczenia przez Fundusz nie kończy sprawy. Z chwilą wypłaty przez UFG odszkodowania, sprawca szkody (o ile zostanie ustalony) jest obowiązany do zwrotu Funduszowi spełnionego świadczenia, niezależnie od ewentualnej odpowiedzialności karnej. Mamy więc tutaj do czynienia z tzw. regresem. Roszczenia Funduszu wynikające z ust. 1 ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, nie wcześniej jednak niż z upływem 3 lat od dnia spełnienia przez Fundusz świadczenia. Możemy wyróżnić następujące przypadki:
- przedawnienie z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
- jeżeli szkoda wynikła z przestępstwa (a spowodowanie wypadkiem uszczerbku na zdrowiu może zostać zakwalifikowane jako przestępstwo), roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
- jednocześnie w razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
- ponadto przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności.