Ubezpieczeniowe indywidualne konto emerytalne
Czym jest IKE?
Indywidualne konto emerytalne (IKE) jest jedną z dobrowolnych form zapewnienia sobie środków finansowych na starość. Właściwa ustawa stanowi, że IKE może być prowadzone również pod postacią ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. W takim przypadku indywidualne konto emerytalne przybierze postać wyodrębnionego rachunku w tym funduszu- czyli w wydzielonej sumie aktywów, pochodzącej z opłacanej składki, inwestowanej przez ubezpieczyciela w sposób określony w umowie. Gdy oszczędzający gromadzi oszczędności tylko na jednym IKE, to ma prawo do zwolnienia wypłaty od podatku dochodowego od osób fizycznych. Prawo do wpłat na IKE przysługuje osobie fizycznej, która ukończyła 16 lat. W przypadku osoby małoletniej jest to możliwe tylko wówczas, gdy osiąga dochody z umowy o pracę. Zasady prowadzenia IKE, a także tryb oraz warunki zawarcia i rozwiązania umowy o prowadzenie IKE określają ogólne warunki ubezpieczenia oraz regulaminy ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych. Na kształt umowy o mają wpływ: ustawa o IKE, ustawa o działalności ubezpieczeniowej oraz kodeks cywilny.
Umowa o IKE
IKE jest prowadzone na podstawie pisemnej umowy zawartej przez oszczędzającego, zawierającą między innymi: określenie kosztów i opłat obciążających oszczędzającego w związku z prowadzeniem konta, termin dokonania wypłaty, warunki możliwej wypłaty w ratach, oraz określenie zasad, na jakich zakład ubezpieczeń wyodrębnia z płaconej składki część przeznaczoną na rachunek IKE w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym. Ponadto wskazuje się cel, na który przeznaczona jest pozostała część składki ubezpieczeniowej. Ubezpieczenie związane z IKE pełni więc również funkcję ubezpieczenia na życie, dając oszczędzającemu również ochronę ubezpieczeniową przed określonym w umowie ryzykiem.
W umowie o prowadzenie IKE oszczędzający może wskazać jedną lub więcej osób, którym zostaną wypłacone środki zgromadzone na IKE w przypadku jego śmierci, a dyspozycja ta może być w każdym czasie zmieniona. W razie wątpliwości uważa się, że udziały kilku uprawnionych są równe. Gdyby oszczędzający takiego wskazania nie uczynił, to suma przypada najbliższej rodzinie ubezpieczonego w kolejności ustalonej w ogólnych warunkach ubezpieczenia, chyba że umówiono się inaczej. Wypłata z IKE nie wchodzi do spadku, automatycznie przechodząc na wyznaczone osoby.
Ograniczenie wpłat i warunki wypłaty środków z IKE
Prawdopodobnie ze względów podatkowych (przeciwdziałanie uciekaniu przed podatkiem dochodowym) wprowadzono limity wpłat na IKE. Otóż część składki ubezpieczeniowej stanowiącej wpłatę nie może przekroczyć kwoty odpowiadającej trzykrotności (prognozowanego w budżecie) średniego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej na dany rok. W roku 2011 jest to suma 10.077 zł.
Wypłata przez zakład ubezpieczeń środków zgromadzonych na IKE następuje wyłącznie:
- na wniosek oszczędzającego po osiągnięciu przez niego wieku 60 lat,
- na wniosek oszczędzającego kiedy ten ukończył 55 lat, nabył uprawnienia emerytalne i spełnił jeden z dwóch dalszych warunków: dokonywania wpłat na IKE co najmniej w pięciu dowolnych latach kalendarzowych bądź dokonania ponad połowy wartości wpłat nie później niż na 5 lat przed dniem złożenia przez oszczędzającego wniosku o wypłatę.
- na wniosek osoby uprawnionej w przypadku śmierci oszczędzającego.