Model architektury takaful

(‘wspólna gwarancja’ lub ‘wzajemne zagwarantowanie’) w świecie zachodnim jest nowatorskim modelem  ubezpieczenia. Takaful to jednak antyczna forma, znana i praktykowana na długo przed popularyzacją modeli uznanych współcześnie.  Wywodzi się ona z tradycji muzułmańskich i prawa szariatu, które zakazują zawierania tradycyjnych umów ubezpieczenia, uznając mechanizm ich funkcjonowania za niegodny i niespójny z zasadami wiary. Islam potępia bowiem wzbogacanie się w oparciu o zdarzenia  losowe, niepewne, a operacje tego typu traktuje na równi z hazardem. Sam Koran głosi, iż nie można uzyskiwać dochodu (riba) na podstawie odpłatnego przyjmowania ryzyka (gharar).

Istnieją trzy tradycyjne modele takaful, zaadoptowane do celów sektora ubezpieczeniowego. Aczkolwiek wykorzystywane są one także przez banki i inne instytucje finansowe do kształtowania nowych instrumentów inwestycyjnych, ze względu na wyjątkową elastyczność i zdolność dostosowywania do indywidualnych potrzeb.

Mudaraba – jest  stosunkiem kontraktowym pomiędzy inwestorem (rabb al-mal) oraz osobą zarządzającą powierzonym majątkiem (mudarib). Mudarib w swoich decyzjach jest niezależny i dopóty dopóki  generuje on zysk, inwestor nie ma prawa  ingerować w jego decyzje. Wszystkie wypracowane profity dzielone są między obydwa podmioty w proporcjach uzgodnionych w momencie podpisywania umowy, tak by wykluczyć element nieprzewidywalności.  Straty zaś ponosi jedynie inwestor, choć dotykają one również osobę zarządzającą, ponieważ nie otrzymuje ona wynagrodzenia za swoje usługi. Model ten często jest aplikowany do polis inwestycyjnych i produktów strukturyzowanych.

Wakala – jest stosunkiem umownym opartym na zaufaniu. Model ten zakłada dwie strony:  inwestora i podmiot reprezentujący inwestora (pełnomocnik), który w jego imieniu dokonuje określonych inwestycji. Ważne jest by inwestycje dokonywane przed podmiot reprezentujący interesy inwestora, były oparte o instrumenty zgodne z prawem szariatu. W zamian za swoje usługi podmiot reprezentujący inwestora ma prawo do prowizji za swoje usługi. Istotne jest jednak to, iż inwestor otrzymuje tylko taką część zwrotu z inwestycji jaka została ustalona w umowie.  Wszelkie nadwyżki zachowuje podmiot reprezentujący inwestora. Na przykład, gdy inwestor powierza bankowi określony kapitał z 5% stopą zwrotu, to w przypadku gdy bank uzyska większą stopę zwrotu , załóżmy 7%, to inwestor otrzymuje 5%, a bank zachowuje nadwyżkę (pozostałe 2%).

Re-takaful – jest formą reasekuracji opartą na systemie takaful.

Koncepcja takaful jest entuzjastycznie recypowana przez państwa zachodnie. Na tle innych, tradycyjnych produktów ubezpieczeniowych, konkurencyjność różnorakich form takaful wykazuje stałe tendencje wzrostowe, szczególnie na rynku międzynarodowym (S Jaffer, Islamic Insurance: trends, opportunities and the future of taka ful, str. 5). Trend ten jest wynikiem nie tylko bogatej linii produktów oferowanych na kanwie tego systemu (wszelkiego rodzaju ubezpieczenia na życie, ubezpieczenia gospodarcze i majątkowe), ale także pewności obrotu i prostoty jaką on gwarantuje.

Ciekawy opis tej instytucji znalazł się w jednym z numerów Wiadomości Ubezpieczeniowych, który można znaleźć tutaj (artykuł Dr Roberta Kurka).

Niniejsze opracowanie stanowi jedynie przedsmak możliwości jakie oferuje tzw. islamie finance. W celu dokładniejszego zgłębienia niniejszych zagadnień pragnę polecić dwie pozycje.

1. K Hassan, M Lewis, Handbook of (Elgar Publishing 2007)

2. N Schoon, Islamic Banking and Finance (Spiramus Press 2009)




Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Prawo ubezpieczeniowe, ubezpieczenia odszkodowania, dzialalnosc ubezpieczeniowa, ubezpieczenia finansowe, odszkodowania powypadkowe, zadoscuczynienie za blad, odszkodowania powypadkowe, zakład ubezpieczeniowy, PZU, Hestia, Warta, ubezpieczenia pomostowe, odszkodowania za blad medyczny, ubezpieczenia gospodarcze, agent ubezpieczeniowy, tanie ubezpieczenia